Chế độ kế toán doanh nghiệp là một trong những quy định và hướng dẫn cụ thể về một lĩnh vực hoặc những công việc cụ thể do cơ quan nhà nước ủy quyền và ban hành. Khi hoạt động trong lĩnh vực này, bất cứ ai cũng cần nắm rõ những quy định quan trọng về chế độ kế toán để vận hành cho hiệu quả.

1. Chế độ kế toán là gì?

Chế độ kế toán doanh nghiệp được hiểu là những quy định, chuẩn mực, luật lệ về kế toán trong một lĩnh vực hoặc một số công việc cụ thể do cơ quan nhà nước về kế toán hoặc tổ chức do cơ quan nhà nước ủy quyền ban hành. Chế độ kế toán có trách nhiệm quản lý, ban hành cũng như đưa ra các quy định chung để doanh nghiệp và người thực hiện lấy đó làm chuẩn.

chế độ kế toán doanh nghiệp

Chúng ta đều biết rằng, chế độ kế toán doanh nghiệp có nhiều quy định khác nhau. Theo đó, tùy thuộc vào loại hình hoạt động của doanh nghiệp, ngành nghề mà chúng ta có thể lựa chọn chế độ kế toán hiện hình. Theo đó, cần tham khảo những thông tin cụ thể dưới đây:

+ Chế độ kế toán cho những doanh nghiệp siêu nhỏ: Thông tư 132/2018/TT – BTC

+ Chế độ kế toán cho doanh nghiệp vừa: Thông tư 133/2016/ TT – BTC

+ Chế độ kế toán cho doanh nghiệp: Thông tư 200/2014/ TT – BTC

+ Chế độ kế toán hành chính, sự nghiệp: Thông tư 107/2017/ TT – BTC

+ Chế độ kế toán áp dụng đối với tiền bảo hiểm gửi lại tại Việt Nam: Thông tư 177/2015/ TT – BTC.

chế độ kế toán doanh nghiệp

2. Tìm hiểu về chế độ kế toán mới nhất

Không ít người quan tâm và thắc mắc về những vấn đề liên quan đến chế độ kế toán mới, các thông tin hiện hành để nắm rõ và thực hiện trong nội bộ doanh nghiệp.

Thông tin mới nhất 2019, các chế độ kế toán doanh nghiệp bắt đầu hiện hành và có những hiệu lực nhất định. Theo đó, chúng ta cần xem xét, nắm rõ những thông tin để ứng dụng cho phù hợp.

2.1. Chế độ kế toán cho những doanh nghiệp siêu nhỏ: Thông tư 132/2018/TT – BTC

Chế độ kế toán này có áp dụng hiệu lực từ 15/2/2019.  Đây là chế độ được áp dụng đối với trường hợp doanh nghiệp siêu nhỏ.

Nội dung chính:  Hướng dẫn cụ thể quá trình ghi sổ kế toán, thực hiện việc lập và trình bày các báo cáo tài chính của doanh nghiệp siêu nhỏ đối với các cơ quan ban hành.

chế độ kế toán doanh nghiệp

Những điều quan trọng cần lưu ý:

+ Với những doanh nghiệp siêu nhỏ, chúng ta không bắt buộc phải có kế toán trưởng.

+ Những doanh nghiệp này sẽ được lựa chọn chế độ kế toán phù hợp với mình

+ Nộp thuế thu nhập doanh nghiệp theo phương pháp tính trên thu nhập tính thuế  và áp dụng chế độ kế toán theo quy định tại Thông tư 132.

+ Tiến hành thực hiện, áp dụng các chế độ kế toán nhất quán trong một năm tài chính. Việc thay đổi chế độ kế toán áp dụng chỉ được thực hiện tại thời điểm đầu năm tài chính kế tiếp hoặc có sự cho phép của các cơ quan ban hành

+ Có thể tự xây dựng biểu mẫu chứng từ kế toán, sổ kế toán phù hợp với đặc điểm và loại hình hoạt động kinh doanh của mình để có thể đảm bảo bảng trình bày rõ ràng, minh bạch, dễ kiểm tra, kiểm soát. Hỗ trợ rút ngắn thời gian cho các cơ quan kiểm tra.

2.2. Chế độ kế toán cho doanh nghiệp vừa, áp dụng thông tư 133/2016/ TT – BTC

Đây là chế độ kế toán có hiệu lực áp dụng từ ngày 01/01/2017.

Đối tượng áp dụng:

+ Những doanh nghiệp vừa và nhỏ( bao gồm cả doanh nghiệp siêu nhỏ) với các lĩnh vực khác nhau, bao gồm nhiều những thành phần kinh tế.

+ Trừ những doanh nghiệp nhà nước, do nhà nước sở hữu trên 50% vốn điều lệ, công ty đại chúng, hợp tác xã, hoặc liên hiệp hợp tác xã.

Nội dung chính: Chế độ kế toán doanh nghiệp này thực hiện và hướng dẫn nguyên tắc ghi sổ kế toán, lập và trình bày các báo cáo tài chính doanh nghiệp vừa hoặc nhỏ. Đây là chế độ kế toán không thể áp dụng cho các việc xác định nghĩa vụ thuế của doanh nghiệp với ngân sách nhà nước.

chế độ kế toán doanh nghiệp

Những điều quan trọng cần lưu ý:

+ Chú ý cách tiếp cận chính sách có sự đổi mới.

+ Tính khả thi được áp dụng trong thực tế doanh nghiệp.

+ Nên thực hiện tách biệt kế toán và thuế, cần hướng đến phục vụ nhu cầu quản trị cũng như điều hành doanh nghiệp.

+ Kế toán không phải là câu chuyện Nợ – Có, cần thực hiện một cách tách biệt kỹ thuật ghi

chép trên sổ kế toán và kỹ thuật trình bày báo cáo tài chính.

2.3. Chế độ kế toán cho doanh nghiệp, áp dụng thông tư 200/2014/ TT – BTC

Có hiệu lực từ ngày 05/02/2015 và thực hiện áp dụng cho tài chính từ ngày 01/01/2015. Với chế độ kế toán này, chúng ta cần phải tuân thủ và thực thi những quy định như:

Đối tượng áp dụng: Những doanh nghiệp ở mọi lĩnh vực, thuộc mọi thành phần kinh tế khác nhau

Nội dung chính: Chế độ kế toán theo thông tư 200 hướng dẫn về việc sử dụng các tài khoản kế toán, thực hiện lập và trình bày Báo cáo tài chính. Chế độ này sẽ không áp dụng cho việc xác định nghĩa vụ thuế của doanh nghiệp đối với ngân sách Nhà nước.

chế độ kế toán doanh nghiệp

Những điều quan trọng cần lưu ý:

+ Về tài khoản kế toán:

Những kế toán cần phải thực hiện việc mở sổ kế toán ghi chép hành ngày, thực hiện liên tục theo trình tự phát sinh ở các khoản thu, chi, xuất nhập, ngoại tệ và tính ra số tồn tại quỹ, phân loại từng tài khoản ở ngân hàng mọi thời điểm để thuận tiện cho việc kiểm tra, đối chiếu.

Được sử dụng ngoại tệ và làm đơn vị tiền tệ để ghi sổ kế toán và chuyển đổi ngoại tệ sang Đồng Việt Nam khi lập Báo cáo tài chính: “Doanh nghiệp sử dụng ngoại tệ làm đơn vị tiền tệ trong kế toán phải đồng thời với việc lập Báo cáo tài chính theo đơn vị tiền tệ trong kế toán (ngoại tệ) còn phải chuyển đổi Báo cáo tài chính sang Đồng Việt Nam khi công bố và nộp Báo cáo tài chính cho các cơ quan quản lý trực thuộc Nhà nước.”

Thực thi các nguyên tắc cụ thể cho từng loại tài khoản

+ Về báo cáo tài chính

Trong việc báo cáo tài chính, thông tin bắt buộc không còn “thuế và các khoản nộp nhà nước” như trước đây.

Kỳ lập báo cáo tài chính: Các doanh nghiệp phải thực hiện lập báo cáo tài chính năm theo quy định của luật kế toán, bao gồm báo cáo tài chính quý, báo cáo tài chính bán niên

Trong phần thuyết minh của báo cáo tài chính có những đổi thay, bổ sung nhất định. Cụ thể, phần đặc điểm hoạt động của doanh nghiệp nên bổ sung thêm chu kỳ sản xuất, kinh doanh, cấu trúc doanh nghiệp. Với phần chính sách kế toán nên áp dụng chia ra các chỉ tiêu cụ thể như doanh nghiệp đáp ứng giả định hoạt động liên tục và doanh nghiệp.

+ Về sổ kế toán

Tự thực hiện, xây dựng biểu mẫu số kế toán riêng nhưng phải đảm bảo việc cung cấp đầy đủ những thông tin quan trọng về giao dịch kinh tế minh bạch, đầy đủ, rõ ràng nhất.

2.4. Chế độ kế toán hành chính, sự nghiệp, thực thi thông tư 107/2017/ TT – BTC

Đây là chế độ có hiệu lực từ ngày 24/11/2017.

Đối tượng được áp dụng: Thực thi cho các cơ quan nhà nước, các đơn vị sự nghiệp công lập, trừ các đơn vị sự nghiệp công lập tự đảm bảo chi thường xuyên đầu tư được vận dụng cơ chế tài chính như doanh nghiệp, áp dụng chế độ kế toán doanh nghiệp khi đáp ứng đủ các điều kiện theo quy định hiện hành; tổ chức hoặc các đơn vị khác có hoặc không sử dụng ngân sách nhà nước.

Nội dung chính: Thực thi việc hướng dẫn các danh mục biểu mẫu, phương pháp, lập chứng từ kế toán bắt buộc, danh mục hệ thống tài khoản cũng như phương pháp hoạch toán. Danh mục mẫu sổ và phương pháp lập sổ kế toán, các danh mục mẫu báo cáo và phương pháp lập, trình bày các báo cáo tài chính, báo cáo quyết toán ngân sách của các đơn vị được quy định tại thông tư 107 trước đó.

chế độ kế toán doanh nghiệp

Những điều quan trọng cần lưu ý

+ Nên sử dụng thống nhất mẫu chứng từ kế toán từ đầu đến cuối, không có sự thay đổi thông tin đã ban hành

+ Được nghiên cứu, thiết kế các mẫu chứng từ

+ Tài khoản kế toán thường xuyên phản ánh liên tục, có hệ thống tình hình tài sản, tiếp nhận và sử dụng nguồn kinh phí do ngân sách nhà nước cấp và các nguồn kinh phí khác. Cập nhật tình hình thu và chi hoạt động, kết quả hoạt động ở đơn vị hành chính sự nghiệp.

+ Mỗi đơn vị thực hiện kế toán chỉ sử dụng một hệ thống sổ kế toán cho một kỳ kế toán năm. Bao gồm sổ kế toán tổng hợp và sổ kế toán chi tiết với các hạng mục cụ thể.

2.5. Chế độ kế toán áp dụng đối với tiền bảo hiểm gửi lại tại Việt Nam, áp dụng các thông tư 177/2015/ TT – BTC

Nội dung mới: Thực hiện, áp dụng các quy định về tài khoản kế toán, các nguyên tắc kế toán, phương pháp kế toán cũng như việc ghi sổ kế toán. Bên cạnh đó, lập và trình bày báo cáo tài chính của bảo hiểm tiền gửi Việt Nam.

chế độ kế toán doanh nghiệp

Những điểm quan trọng cần lưu ý:

+ Theo chế độ kế toán doanh nghiệp, tài khoản chi sử dụng tại trụ sở chính để phản ánh tình hình gia tăng, giảm các khoản đầu tư cho đến ngày đáo hạn cũng như các khoản tiền gửi có kỳ hạn, trái phiếu, tín phiếu và các khoản đầu tư khác nhau nhằm nắm giữ các ngày đáp hạn để hỗ trợ tham gia BHTG trước ngày 01/01/2013.

+ Thực hiện ghi sổ kế toán theo giá gốc, bao gồm giá mua cộng với các chi phí liên quan đến việc đầu tư như giao dịch, cung cấp các thông tin, tư vấn, lệ phí, môi giới.

+ Kế toán cần mở sổ chi tiết để theo dõi từng khoản đầu tư, nắm rõ những thông tin đáo hạn, xem xét từng đối tượng, số lượng.

Bài viết trên đã cung cấp đầy đủ những thông tin cơ bản về chế độ kế toán doanh nghiệp cho những đối tượng khác nhau, những nguyên tắc quan trọng trong quá trình thực thi các thông tư quan trọng. Rất hy vọng mọi người có thể nắm rõ những chế độ kế toán hiện hành, giúp mình có được hành trang tốt nhất để chuẩn bị cho những thông tin quan trọng trong quá trình báo cáo tài chính, hoạt động trong lĩnh vực kế toán.

 

Bài viết tham khảo:

Tagged:

About The Author